Archiwa tagu: czynniki rakotwórcze

Czynniki rakotwórcze – zmiany w przepisach

Od 7 lutego 2020 obowiązuje Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 24 stycznia 2020 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie substancji chemicznych, ich mieszanin, czynników lub procesów technologicznych o działaniu rakotwórczym lub mutagennym w środowisku pracy.

Rozporządzenie to zmienia w zasadzie tylko jeden element pierwotnego Rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 24 lipca 2012 r. w sprawie substancji chemicznych, ich mieszanin, czynników lub procesów technologicznych o działaniu rakotwórczym lub mutagennym w środowisku pracy (Dz. U. z 2016 r. poz. 1117), a mianowicie załącznik nr 1, w którym określono, co w Polsce jest uważane za substancję chemiczną, mieszaninę, czynnik lub proces technologiczny o działaniu rakotwórczym, lub mutagennym.

Poprzedni załącznik nr 1 wymieniał następujące czynniki rakotwórcze / mutagenne (pogrubiliśmy element, który zmieniono):

  1. Czynniki fizyczne
    – Promieniowanie jonizujące.
  2. Procesy technologiczne, w których dochodzi do uwalniania substancji chemicznych, ich mieszanin lub czynników o działaniu rakotwórczym lub mutagennym
    – Produkcja auraminy.
    – Procesy technologiczne związane z narażeniem na działanie wielopierścieniowych węglowodorów aromatycznych, obecnych w sadzy węglowej, smołach węglowych i pakach węglowych.
    – Procesy technologiczne związane z narażeniem na działanie pyłów, dymów i aerozoli tworzących się podczas rafinacji niklu i jego związków.
  3. Produkcja alkoholu izopropylowego metodą mocnych kwasów.
  4. Prace związane z narażeniem na pył drewna twardego.

Obecnie załącznik ten ma dosłownie dwie zmiany (również pogrubiliśmy w tekście):

I. Czynniki fizyczne

  1. Promieniowanie jonizujące.

II. Procesy technologiczne, w których dochodzi do uwalniania substancji chemicznych, ich mieszanin lub czynników o działaniu rakotwórczym lub mutagennym

  1. Produkcja auraminy.
  2. Procesy technologiczne związane z narażeniem na działanie wielopierścieniowych węglowodorów aromatycznych, obecnych w sadzy węglowej, smołach węglowych i pakach węglowych.
  3. Procesy technologiczne związane z narażeniem na działanie pyłów, dymów i aerozoli tworzących się podczas rafinacji niklu i jego związków.
  4. Produkcja alkoholu izopropylowego metodą mocnych kwasów.
  5. Prace związane z narażeniem na pyły drewna.
  6. Prace związane z narażeniem na krzemionkę krystaliczną – frakcję respirabilną powstającą w trakcie pracy.

Komentarz do zmian:

Po pierwsze zamieniono pyły drewna twardego, na pył drewna w ogólności. Wcześniej, jako drewno twarde klasyfikowano gatunki takie jak buk, dąb, osika, jesion, grab, brzoza, klon, czereśnia, wiśnia, grusza, jabłoń, kasztan, orzech włoski i biały, teak, palisander, cis, mahoń, heban. Określenie wszystkich tych gatunków jako drewno twarde było ciekawym przypadkiem, gdyż wskazane gatunki mają różne właściwości (niektóre są w istocie gatunkami twardymi, inne nie).

Miała miejsce dyskusja, czy powyższy zestaw gatunków jest właściwy i wyczerpujący problematykę rakotwórczych pyłów drewna. Obecna zmiana wprowadzona w Rozporządzeniu zmieniającym (…) ucina tę dyskusję, gdyż obecnie niezależnie, jakiego gatunku drewno jest stosowane w procesach pracy, jego pył traktowany jest jako rakotwórczy.

W efekcie z dnia na dzień wszystkie stolarnie, producenci wyrobów drewnianych, drewnopochodnych (płyty, pellet) – stali się zatrudniającymi pracowników w narażeniu na działanie czynników rakotwórczych, nawet jeśli zakład przerabiał typowe gatunki drewna miękkiego, jak sosna i świerk.

Po drugie wprowadzono do wykazu pył zawierający krystaliczną krzemionkę w frakcji respirabilnej. Pył taki występuje w wielu zakładach i przy wielu procesach pracy. Tutaj także – ogromna ilość pracodawców z dnia na dzień stała się zatrudniającymi pracowników przy czynnikach rakotwórczych / mutagennych.

Obowiązki pracodawców w związku z czynnikami rakotwórczymi.

Opisywane zmiany nakładają na pracodawców szereg nowych obowiązków:

  • Prowadzenie rejestru pracowników narażonych na działanie czynników rakotwórczych.
  • Prowadzenie rejestru prac wiążących się z narażeniem na działanie czynników rakotwórczych.
  • Przechowywanie tych rejestrów przez okres 40 lat (wynika to z okresu latencji niektórych nowotworów), lub przekazanie do inspektora sanitarnego – jeśli firma kończy działalność.
  • Sporządzanie corocznej informacji na temat stosowania czynników rakotwórczych i mutagennych, oraz przekazywanie jej do PIP i PIS (więcej o tej informacji pisaliśmy tutaj).
  • Przeprowadzanie badań i pomiarów środowiska pracy w zakresie pyłów drewna, lub zawierających krystaliczną krzemionkę co 3 lub 6 miesięcy (zależnie od wykrytego stężenia).
  • Zmiana oceny ryzyka zawodowego – powinno być w niej wyszczególnione występowanie czynników rakotwórczych, mutagennych w środowisku pracy.
  • Zmiana wzorów skierowań na badania lekarskie – dla stanowisk, na których występują wymienione rodzaje pyłów.

Jaki jest cel tych zmian?

Oczywiście zapewne czołowym celem jest lepsza ochrona zdrowia obywateli. Trudno jednak oprzeć się wrażeniu, że istotnym czynnikiem przy wprowadzeniu tych zmian było dobro budżetu państwa. Przecież częściej prowadzone badania środowiska pracy, to także częściej naliczany podatek. Podobnie z badaniami lekarskimi, będą one wykonywane częściej i pewnie będą droższe (większy zakres badań specjalistycznych, koniecznych do wykonania), a więc podatek naliczany będzie częściej i wyższy za jedno badanie medycyny pracy. Całkiem możliwe także, że zakłady, w których warunki pracy uległy tak „drastycznej zmianie na gorsze” (z roku na rok „pojawiły się” czynniki rakotwórcze), za niedługo będą musiały płacić wyższe składki do ZUS.

Ten wpis został wyszukany dzięki frazom:

  • drewno twarde i miękkie rakotwórcze

Terminy: informacja o czynnikach i procesach rakotwórczych

Jak co roku, do dnia 15 stycznia wszystkie firmy, w których przetwarzane są czynniki, bądź wykonywane procesy o działaniu rakotwórczym, lub mutagennym (a także prawdopodobnym), muszą przesłać dokument „INFORMACJA O SUBSTANCJACH CHEMICZNYCH, ICH MIESZANINACH, CZYNNIKACH LUB PROCESACH TECHNOLOGICZNYCH O DZIAŁANIU RAKOTWÓRCZYM LUB MUTAGENNYM ZA XXXX ROK” do odpowiedniego wojewódzkiego inspektora sanitarnego i odpowiedniego wojewódzkiego inspektora pracy.

Jakie informacje?

W wymienionym dokumencie przede wszystkim należy podać dane podmiotu, którego informacja dotyczy, oraz szczegółowe informacje, jaki to czynnik, bądź proces rakotwórczy / mutagenny miał miejsce w roku poprzednim:

  • czy były to substancje chemiczne o działaniu rakotwórczym
  • czy było to promieniowanie jonizujące
  • czy był to jakiś proces o działaniu rakotwórczym, lub mutagennym
  • dlaczego ten czynnik rakotwórczy / mutagenny był stosowany

Ponadto w informacji należy przekazać informację o zastosowanych środkach ochronnych dla pracowników wykonujących pracę w kontakcie z czynnikiem rakotwórczym lub mutagennym i szczegóły stanowisk pracy, na jakich pracowali ci pracownicy. Kolejne dane to charakterystyka zastosowanego procesu, bądź czynnika rakotwórczego / mutagennego.

Konsekwencje sporządzenia informacji.

Wielu pracodawców obawia się, że sporządzenie i przesłanie takich informacji do Inspekcji Pracy i Inspekcji Sanitarnej narazi ich na kontrolę. Z naszych obserwacji wynika, że nie ma związku pomiędzy przesłaniem takiej informacji, a ilością kontroli z organów nadzoru nad warunkami pracy.

Konsekwencje nie sporządzenia informacji, gdy jest wymagana.

Obserwujemy także (np. u klientów przejmowanych od innych firm świadczących usługi BHP), że w razie kontroli z PIP, bądź PIS – jeśli taka informacja o czynnikach / procesach rakotwórczych, mutagennych nie została sporządzona – stosowny inspektor zawsze nakłada na kontrolowany podmiot grzywnę. Nie zaobserwowaliśmy, by np. inspektor pracy skierował sprawę do prokuratury, co nie znaczy, że nie może tego zrobić w uzasadnionych przypadkach.

Cel informacji.

Do „INFORMACJI O SUBSTANCJACH CHEMICZNYCH, ICH MIESZANINACH, CZYNNIKACH LUB PROCESACH TECHNOLOGICZNYCH O DZIAŁANIU RAKOTWÓRCZYM LUB MUTAGENNYM” powinien być także sporządzony imienny rejestr pracowników, którzy pracowali w kontakcie z czynnikiem rakotwórczym, lub mutagennym. Ten rejestr, jak i „Informacja…” winny być przechowywane przez okres 40 lat. Tak długi okres przechowywania wynika stąd, że:

  • Wspomniana dokumentacja może w przyszłości dla pracownika być podstawą do ubiegania się o świadczenia z ubezpieczeń społecznych;
  • Okres latencji niektórych nowotworów może wynieść nawet 40 lat.

Czy twoja firma musi sporządzić taką informację?

Podstawą sporządzenia wspomnianego dokumentu jest ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ZDROWIA z dnia 24 lipca 2012 r. w sprawie substancji chemicznych, ich mieszanin, czynników lub procesów technologicznych o działaniu rakotwórczym lub mutagennym w środowisku pracy – to w nim, w załączniku nr 1 znajdziesz wykaz substancji, czynników i procesów, jakie w naszym kraju uznawane są za rakotwórcze, lub mutagenne.