Do wypadków przy pracy dochodzi zarówno w zakładach produkcyjnych, jak i biurach, magazynach czy placówkach handlowych. W takich chwilach ważna jest właściwa reakcja osób znajdujących się na miejscu zdarzenia. To właśnie pierwsze minuty często decydują o zdrowiu, a niekiedy nawet życiu poszkodowanego.
Zapewnienie sprawnie funkcjonującego systemu pierwszej pomocy należy do głównych obowiązków pracodawcy. Samo wyposażenie zakładu w apteczkę jednak nie wystarczy. Równie ważne są odpowiednie procedury oraz regularne szkolenia pracowników, dzięki którym w sytuacji zagrożenia będą wiedzieli, jak właściwie postępować. Sprawdź, o czym należy pamiętać, organizując pierwszą pomoc.
Pierwsza pomoc jako obowiązek pracodawcy
Przepisy BHP zobowiązują pracodawcę do zapewnienia pracownikom możliwości szybkiego udzielenia pierwszej pomocy. Organizacja tego systemu powinna uwzględniać specyfikę wykonywanej działalności, liczbę zatrudnionych osób oraz zagrożenia występujące na terenie zakładu.
Nie istnieje jedno rozwiązanie odpowiednie dla wszystkich przedsiębiorstw. Inne potrzeby będzie miało niewielkie biuro, a inne zakład produkcyjny, magazyn czy firma budowlana. W każdym przypadku pracodawca powinien przeanalizować ryzyko i dostosować organizację pierwszej pomocy do rzeczywistych warunków pracy.
Co wynika Kodeksu pracy?
Obowiązki pracodawcy w zakresie pierwszej pomocy zostały określone w art. 209 Kodeksu pracy. Przepisy obligują do wyznaczenia pracowników odpowiedzialnych za udzielanie pierwszej pomocy, ochronę przeciwpożarową oraz działania związane z ewakuacją.
Pracodawca powinien zapewnić odpowiednie środki do udzielania pierwszej pomocy, przekazać pracownikom informacje o osobach wyznaczonych do wykonywania tych zadań oraz zadbać o właściwą organizację działań ratunkowych. Liczba wyznaczonych osób powinna odpowiadać wielkości zakładu, liczbie zatrudnionych oraz poziomowi zagrożeń występujących podczas pracy.
Szkolenia z pierwszej pomocy – inwestycja w bezpieczeństwo
Delegowanie pracowników odpowiedzialnych za udzielanie pierwszej pomocy to dopiero początek. Ważne jest również zapewnienie im odpowiedniego przygotowania praktycznego. Nawet najlepsze wyposażenie nie przyniesie oczekiwanych efektów, jeśli osoby obecne na miejscu zdarzenia nie będą wiedziały, jak z niego korzystać.
Szkolenia z pierwszej pomocy pozwalają zdobyć umiejętności, które trudno opanować wyłącznie poprzez zapoznanie się z instrukcjami. Podczas zajęć uczestnicy uczą się oceny stanu poszkodowanego, prawidłowego wezwania pomocy, prowadzenia resuscytacji krążeniowo-oddechowej, tamowania krwotoków czy postępowania w przypadku zadławienia, oparzeń lub utraty przytomności.
Ogromne znaczenie mają ćwiczenia praktyczne prowadzone z wykorzystaniem fantomów oraz scenariuszy opartych na rzeczywistych zdarzeniach. Dzięki nim pracownicy nabierają pewności siebie, uczą się współpracy oraz potrafią podejmować decyzje pod presją czasu.
Warto pamiętać, że wiedza z zakresu pierwszej pomocy z czasem się dezaktualizuje. Zmieniają się wytyczne dotyczące postępowania ratunkowego, a osoby, które nie ćwiczą regularnie, często zapominają zdobyte wcześniej umiejętności. Dlatego dobrym rozwiązaniem jest organizowanie okresowych szkoleń przypominających.
Apteczki i punkty pierwszej pomocy
Każdy zakład pracy powinien dysponować odpowiednio wyposażonymi apteczkami. Ich liczba oraz rozmieszczenie powinny umożliwiać szybki dostęp do materiałów opatrunkowych niezależnie od miejsca wykonywania pracy.
Apteczki muszą być odpowiednio oznakowane, łatwo dostępne i regularnie kontrolowane. Należy sprawdzać terminy ważności materiałów opatrunkowych oraz uzupełniać brakujące wyposażenie. Pracownicy powinni również wiedzieć, gdzie znajdują się apteczki i kto odpowiada za ich bieżące utrzymanie.
Coraz więcej przedsiębiorstw decyduje się także na wyposażenie zakładu w automatyczny defibrylator zewnętrzny (AED). Obecnie przepisy nie nakładają powszechnego obowiązku posiadania takiego urządzenia, jednak w wielu miejscach może ono stanowić cenne wsparcie podczas udzielania pierwszej pomocy.
Jak postępować podczas wypadku?
Osoba udzielająca pierwszej pomocy powinna przede wszystkim zadbać o własne bezpieczeństwo i zabezpieczyć miejsce zdarzenia. Następnie należy ocenić stan poszkodowanego, sprawdzić jego przytomność oraz oddech, a w razie potrzeby wezwać służby ratunkowe.
Jeżeli sytuacja tego wymaga, należy rozpocząć resuscytację krążeniowo-oddechową lub udzielić innej niezbędnej pomocy przedmedycznej. Bardzo ważne jest zachowanie spokoju oraz stosowanie zasad poznanych podczas szkoleń.
Bezpieczeństwo zaczyna się od wiedzy
Sprawnie zorganizowany system pierwszej pomocy to nie tylko wyposażenie zakładu pracy, ale przede wszystkim odpowiednio przygotowani ludzie. Regularne szkolenia, jasno określone procedury oraz praktyczne ćwiczenia zwiększają gotowość pracowników do działania i pomagają ograniczyć skutki wypadków.
Na co dzień wspieramy pracodawców w budowaniu bezpiecznych miejsc pracy. Prowadzimy szkolenia BHP i PPOŻ., organizujemy szkolenia z pierwszej pomocy, przeprowadzamy audyty oraz pomagamy we wdrażaniu rozwiązań zgodnych z obowiązującymi przepisami. Jeżeli chcesz zadbać o bezpieczeństwo pracowników i podnieść poziom przygotowania swojej kadry, zapraszamy do kontaktu. Wspólnie dobierzemy rozwiązania dopasowane do potrzeb Twojej firmy.
Źródła:
- Kodeks pracy – KP – Dz.U.2025.277 t.j. – OpenLEX (dostęp: 13.07.2026)
https://www.centrumratownictwa.com/blog/obowiazki-pracodawcy-w-zakresie-pierwszej-pomocy (dostęp: 13.07.2026)
https://www.gov.pl/web/psse-swinoujscie/pierwsza-pomoc-w-zakladzie-pracy (dostęp: 13.07.2026)
Leszek Maruszczyk
Jestem magistrem inżynierem budownictwa oraz wysoko wyspecjalizowanym ekspertem w dziedzinie bezpieczeństwa i higieny pracy (BHP) oraz ochrony przeciwpożarowej (PPOŻ). Posiadam bogate doświadczenie w obsłudze złożonych projektów realizowanych w budownictwie lądowym, wodnym oraz w zakładach przemysłowych.
Skontaktuj się z nami!
Masz pytania? Zostaw wiadomość lub skontaktuj się z naszym specjalistą. Odpowiemy jak najszybciej i pomożemy dobrać najlepsze rozwiązanie dla Twojej firmy.
