Szkolenia z zakresu bezpieczeństwa i higieny pracy (BHP) oraz ochrony przeciwpożarowej (PPOŻ) należą do podstawowych obowiązków pracodawcy. Mają one na celu przede wszystkim zwiększenie poziomu bezpieczeństwa w miejscu pracy oraz ograniczenie liczby wypadków.
Właściwie zaplanowany system szkoleń minimalizuje ryzyko błędów i podnosi świadomość pracowników. Jeśli chcesz dowiedzieć się, kiedy szkolenia są wymagane, jak często należy je powtarzać, czy można je łączyć oraz jak dopasować je do stanowiska, przeczytaj poniższy artykuł.
Obowiązek szkoleń BHP
Każdy pracownik rozpoczynający pracę musi przejść wstępne szkolenie BHP przed dopuszczeniem do wykonywania obowiązków. Obowiązek ten wynika z Rozporządzenia Ministra Gospodarki i Pracy z 27 lipca 2004 roku w sprawie szkolenia w dziedzinie bezpieczeństwa i higieny pracy, które określa zasady organizowania instruktażu ogólnego i stanowiskowego.
Szkolenie wstępne obejmuje zapoznanie pracownika z podstawowymi przepisami, zasadami udzielania pierwszej pomocy oraz zagrożeniami występującymi na danym stanowisku. Instruktaż stanowiskowy powinien być ściśle dopasowany do rzeczywistych warunków pracy. Pracownik nie może rozpocząć wykonywania zadań bez potwierdzenia odbycia takiego szkolenia.
Konieczność ponownego instruktażu pojawia się w sytuacji zmiany stanowiska lub zakresu obowiązków, gdy pracownik styka się z innymi zagrożeniami niż dotychczas. Przepisy Kodeksu pracy nakładają także obowiązek organizowania szkoleń okresowych, których celem jest aktualizacja wiedzy oraz utrwalenie zasad bezpiecznego wykonywania pracy.
Częstotliwość szkoleń BHP
Częstotliwość szkoleń okresowych zależy od rodzaju wykonywanej pracy oraz poziomu ryzyka zawodowego. Osoby kierujące pracownikami, inżynierowie oraz technicy odbywają szkolenia nie rzadziej niż raz na pięć lat. Podobny cykl dotyczy służby BHP oraz pracowników narażonych na czynniki szkodliwe.
Pracownicy administracyjno-biurowi uczestniczą w szkoleniach okresowych co sześć lat, natomiast osoby zatrudnione na stanowiskach robotniczych powinny odnawiać szkolenie co trzy lata. W przypadku stanowisk szczególnie niebezpiecznych szkolenie należy przeprowadzać co najmniej raz w roku
Szkolenia okresowe pozwalają przypomnieć obowiązujące zasady, omówić zmiany w przepisach oraz wskazać nowe zagrożenia techniczne i organizacyjne. Regularne odświeżanie wiedzy zwiększa odpowiedzialność pracowników i zmniejsza ryzyko wypadków.
Szkolenia PPOŻ – podstawowe reguły
Szkolenia z zakresu ochrony przeciwpożarowej uzupełniają system BHP. Obowiązek ich organizowania wynika z ustawy o ochronie przeciwpożarowej oraz z przepisów prawa pracy, które nakładają na pracodawcę konieczność zapewnienia ochrony życia i zdrowia pracowników.
Zakres szkolenia PPOŻ obejmuje zasady zapobiegania pożarom, procedury alarmowe, organizację ewakuacji oraz obsługę podręcznego sprzętu gaśniczego. Wiedza ta ma charakter praktyczny i w sytuacji zagrożenia może decydować o bezpieczeństwie wielu osób.
Częstotliwość szkoleń PPOŻ
Przepisy nie określają jednego, sztywnego terminu powtarzania szkoleń PPOŻ dla wszystkich stanowisk. W praktyce przyjmuje się, że w branżach o podwyższonym ryzyku pożarowym szkolenia odbywają się nawet raz w roku. W pozostałych przypadkach często stosuje się cykl dwu- lub trzyletni.
Dodatkowe szkolenie jest wskazane przy zmianach organizacyjnych, modernizacji obiektu, wprowadzeniu nowego wyposażenia lub znaczącej rotacji personelu. Ostateczna częstotliwość powinna wynikać z oceny ryzyka i wewnętrznych procedur firmy.
Czy szkolenie BHP i PPOŻ może być organizowane jednocześnie?
Przepisy nie zabraniają organizowania szkolenia BHP i PPOŻ w jednym terminie. Dlatego bardzo często zagadnienia przeciwpożarowe są włączane do instruktażu ogólnego BHP, zwłaszcza podczas szkolenia wstępnego dla nowo zatrudnionych pracowników. Takie rozwiązanie jest dopuszczalne, o ile program obejmuje pełny wymagany zakres tematyczny obu obszarów.
Łączenie szkoleń jest wygodne organizacyjnie i pozwala ograniczyć czas wyłączenia pracowników z bieżących obowiązków. Jednak w zakładach o podwyższonym ryzyku pożarowym lub w przypadku osób wyznaczonych do działań ewakuacyjnych wskazane bywa przeprowadzenie dodatkowego, rozszerzonego szkolenia praktycznego.
Najważniejsze jest to, aby połączenie obu zakresów nie skutkowało skróceniem treści ani powierzchownym przekazaniem informacji. Odpowiedzialność pracodawcy dotyczy realnego przygotowania pracowników do bezpiecznej pracy, a nie wyłącznie formalnego potwierdzenia odbycia szkolenia.
Dobór szkoleń do stanowiska pracy
Treść szkolenia musi odpowiadać rzeczywistym warunkom wykonywanej pracy. W przypadku stanowisk administracyjnych ważne są zagadnienia związane z ergonomią, organizacją stanowiska komputerowego, pierwszą pomocą oraz podstawowymi zasadami ochrony przeciwpożarowej.
Na stanowiskach produkcyjnych i technicznych program szkolenia powinien uwzględniać obsługę maszyn, zagrożenia mechaniczne, elektryczne i chemiczne oraz procedury postępowania w sytuacjach awaryjnych. Osoby wyznaczone do działań przeciwpożarowych wymagają rozszerzonego przygotowania obejmującego praktyczne ćwiczenia z użyciem sprzętu gaśniczego i organizację ewakuacji.
Bezpieczeństwo jako realna inwestycja w rozwój firmy
BHP i PPOŻ to podstawa bezpiecznego funkcjonowania każdej firmy. Pracodawca jest zobowiązany do zapewnienia szkoleń zgodnie z wymaganiami prawnymi. Ich częstotliwość i zakres muszą być dostosowane do stanowiska i poziomu ryzyka zawodowego.
Dobrze zaplanowany system szkoleń przekłada się na mniejszą liczbę wypadków, większą świadomość pracowników oraz sprawniejsze przechodzenie kontroli. Jeśli zależy Ci na profesjonalnej organizacji szkoleń BHP i PPOŻ, postaw na doświadczenie i wsparcie specjalistów z firmy LJM.
Skontaktuj się już dziś i zadbaj o bezpieczeństwo w swojej firmie!
Leszek Maruszczyk
Jestem magistrem inżynierem budownictwa oraz wysoko wyspecjalizowanym ekspertem w dziedzinie bezpieczeństwa i higieny pracy (BHP) oraz ochrony przeciwpożarowej (PPOŻ). Posiadam bogate doświadczenie w obsłudze złożonych projektów realizowanych w budownictwie lądowym, wodnym oraz w zakładach przemysłowych.
Skontaktuj się z nami!
Masz pytania? Zostaw wiadomość lub skontaktuj się z naszym specjalistą. Odpowiemy jak najszybciej i pomożemy dobrać najlepsze rozwiązanie dla Twojej firmy.